19de eeuwse centsprent 'Klaas Kapoen' Rijksmuseum Amsterdam

Zelfde tekst in pdf

Sinterklaas kapoentje

 

Dit lied behoort tot de categorie ‘volksliederen’. Het is een 19de-eeuws lied dat in de volksmond ontstaan is. Geen componist of tekstdichter is bekend. In Nederland zingt met het meestal zo:

Het lied is omgeven door geheimzinnigheid: wat is ‘kapoentje’ eigenlijk? Algemeen bekend is dat een kapoen een gecastreerde haan is. De term ‘kapoen’ werd in de 19de eeuw gebruikt als scheldwoord. In het Frans: ‘Ah, ce capon’. Tijl Uilenspiegel werd Tyl Capon genoemd. Het gaat bij dit Sinterklaaslied inderdaad om een scheldwoord…  Er zijn vele scheldliederen over Sinterklaas. Dat is begrijpelijk: kinderen moeten tegenover een ongrijpbare, schimmige figuur met veel macht hun fouten opbiechten, beterschap beloven en zoet zijn. Ze worden dan beloond. …Tevens is ‘kapoentje’ een verkleinwoord. Daardoor krijgt het scheldwoord iets vertederends, iets schattigs, men neemt het niet al te serieus.

 

Het lied ‘Sinterklaas kapoentje’ is ontleend aan de volksprent (centsprent) ‘Klaas Kapoen’. In de bibliotheek van het Rijksmuseum in Amsterdam vindt u drie exemplaren van deze prent, van verschillende uitgevers, ook reprints, wat aantoont dat deze prent populair moet zijn geweest. Ziehier de hele prent, lees hem aan uw kinderen voor. U vindt de tekst Nederlands/Frans daaronder nog een keer extra weergegeven.

 


 

1  De Wieg slaat om, Klaas valt er uit …

    En ziet ! noch lacght de kleine Guit.

 

2  Wordt om zijn kwaadaardigheid

    Van zijne Moeder gekasteid

 

3  Wordt uit de School gejaagt, en doch

    Bespot hy zynen Meester nog.

 

4  Hier leert hy ’t Bakken; maar verloren.

    Want d’ondeugd is hem aangeboren.

 

5  Mits hy zyn Meesters goed ontdraagt,

    Zoo wordt hy schandig weg gejaagt

 

6  Nu wilt hy ’t Kleermaken doen,

    Maar steeds blyft hy Klaas Kapoen

 

7  Hy wordt door de luiheid Soldaat,

    Nogtans is Krygsdienst luiaards haat.

 

8  Hy deserteert, maar tot zyn spyt

    Gevangen, - in een kot geleid.

 

9  Hy breekt zyn’ ketens.. vlugt ontbonden.

    Het mist de Booze aan geen vonden!

 

10 De ontsnapte Klaas Kapoen

     Gaat het Pakkedragen doen.

 

11 Hy is onder ’t Rot der Binders:

      Menschen-moorders, Satans-kinders.

 

12 T’wyl den booswigt gaat zyn gangen,

      Wordt hy onvoorzins gevangen

 

13 Ziet hem hier nu in de Boeijen

     Om op een Galei te roeijen.

 

14 Hy ontvlugt nog eens het kot,

     Maar toch niet de wraak van Godt.

 

15 Valt een Koopman hier aanboord,

     Die hy jammerlyk vermoord

 

16 Wilt eind’lyk naar Oost-indiën varen,

     Maar valt, door stormen, in de baaren

 

17 Komt op een plank aan ‘t Land gedreven

     Ziet hier nu ‘t Einde van zyn Leven.

 

18 Hy wordt, als hy het minste dagt,

     Gevangen van de Boere-wagt.

 

19 Is overtuigt van boosheid snood.:-

     De Regtbank wyst hem ter dood.

 

20 De guillotin’ snyd, tot zyn straf,

     Hem hier de draad zyns levens af.

 

 

Quand il fut bercé par sa Mere,

Ne voila-t-il pas qu’il tombe à terre!

 

Sa Maman, pour le corriger,

Commence par le fustiger.

 

En le chasant, son Maitre d’École

Fut bafové par le p’tit drôle.

 

Il apprend à Boulanger,

Et non à se corriger.

 

Volant gâteaux & Martelles,

Sa chasse fut des plus belles.

 

Colas se faisant Tailleur,

Devient un très grand Voleur.

 

Il s’engage, mais hélas!

L’Habit ne le change pas.

 

Il deserte: dans la prison

On voit Nicolas Capon.

 

Ses tentatives ne sont pas vaines,

Colas Capon rompit ses chaînes.

 

Il parcourt maint Village

Il ne devient pas plus sage.

 

Jadis Boulanger, Tailleur,

Il se fait un Garotteur.

 

Les Gens-`armes, bons garçon

Rattrapent Colas Capon.

 

Ont cerevit aux Galeres.

Le Boulet trainant par terre.

 

Il évade sa prison;

Mais non pas sa punition.

 

Colas Capon devient enfin

Un très grand Assassin.

 

Pour se sauver du Valiseau,

Colas Capon se jette dans l’eau.

 

La mer le rejette sur une planche

La justice jura sa revanche.

 

A peine est-il sur le continent,

Il est pris par les Paysans.

 

Jugé par le Tribunal Criminel,

Il perd son procès en appel.

 

Des Scelerats tel est le sort?

La Guillotinne cause leur mort.

 

Acht verschillende tekstvariaties en drie verschillende melodische varianten zijn opgenomen in Sint Nicolaasliederen , Leidschendam 2009.

(c) 2011 www.henkvanbenthem.nl | Webdesign door: Teuniz.nl Multimedia Design